Ziek en een vaststellingsovereenkomst gekregen? “Teken niet zomaar”

Werknemers die ziek thuis zitten en van hun werkgever een vaststellingsovereenkomst krijgen aangeboden, moeten extra voorzichtig zijn voordat zij tekenen. Volgens Jan Pieter Smit van MijnOntslagjurist kan een VSO tijdens ziekte grote financiële gevolgen hebben als de afspraken niet goed zijn vastgelegd.

Een vaststellingsovereenkomst, vaak afgekort als VSO, wordt gebruikt om een dienstverband met wederzijds goedvinden te beëindigen. In veel situaties kan dat een praktische manier zijn om uit elkaar te gaan. Werkgever en werknemer maken dan afspraken over onder meer de einddatum, vergoeding, opzegtermijn, vakantiedagen en eventuele vrijstelling van werk.

Maar wanneer een werknemer ziek is, ligt dat gevoeliger. Dan spelen niet alleen de gebruikelijke ontslagafspraken een rol, maar ook re-integratie, loondoorbetaling, Ziektewet, WW, WIA en een mogelijke beoordeling door het UWV.

“Een VSO tijdens ziekte lijkt soms aantrekkelijk, omdat er snel duidelijkheid komt,” zegt Jan Pieter Smit van MijnOntslagjurist. “Maar juist dan moet je goed opletten. Een voorstel kan er netjes uitzien, terwijl er toch bepalingen in staan die later financiële gevolgen hebben.”

Risico bij re-integratie en loonsanctie

Een belangrijk aandachtspunt is de re-integratie. Als een werknemer langdurig ziek is, moeten werkgever en werknemer werken aan terugkeer naar werk. Na twee jaar ziekte beoordeelt het UWV of er voldoende aan re-integratie is gedaan.

Als het UWV oordeelt dat de werkgever te weinig heeft gedaan, kan het UWV beslissen dat de werkgever het loon nog maximaal één jaar langer moet doorbetalen. Tijdens die verplichte loondoorbetaling mag de werkgever de werknemer niet ontslaan.

Volgens Smit is dat precies waarom een VSO tijdens ziekte zorgvuldig moet worden bekeken. “Als je te vroeg tekent, terwijl later blijkt dat er mogelijk een loonsanctie had kunnen volgen, kun je in een lastige positie terechtkomen. Dan kan er een periode ontstaan waarin je geen loon meer ontvangt, terwijl een uitkering ook niet vanzelfsprekend of direct geregeld is.”

Niet alleen kijken naar de vergoeding

Veel werknemers letten bij een VSO vooral op de aangeboden vergoeding. Dat is begrijpelijk, maar volgens MijnOntslagjurist is dat bij ziekte niet genoeg.

“De vergoeding is belangrijk, maar het gaat ook om de einddatum, de opzegtermijn, de formulering richting het UWV en de afspraken over re-integratie,” zegt Smit. “Een hogere vergoeding kan aantrekkelijk lijken, maar als de einddatum verkeerd gekozen is, kan het financiële nadeel uiteindelijk veel groter zijn.”

Ook praktische afspraken worden volgens hem regelmatig over het hoofd gezien. Denk aan openstaande vakantiedagen, opgebouwde rechten, bonussen, overuren of andere onderdelen van de eindafrekening. Vooral werknemers die langere tijd ziek zijn, kunnen nog vakantiedagen hebben opgebouwd. Als die niet worden meegenomen, kan dat flink schelen.

Formulering kan gevolgen hebben

Bij een VSO is de formulering belangrijk. Voor werknemers is het bijvoorbeeld van belang dat duidelijk is dat het initiatief voor beëindiging bij de werkgever ligt en dat de werknemer geen verwijt treft. Het UWV wijst erop dat bij ontslag met wederzijds goedvinden afspraken over de opzegtermijn verstandig zijn, omdat een WW-uitkering pas ingaat nadat de wettelijke opzegtermijn voorbij is. Ook noemt UWV dat in de beëindigingsovereenkomst moet staan wat nog uitbetaald moet worden, zoals vakantiedagen.

“Een enkele zin kan veel uitmaken,” zegt Smit. “Als er staat dat de werknemer zelf het initiatief neemt, of als de reden voor beëindiging onduidelijk is, kan dat later vragen oproepen. Zeker bij ziekte wil je voorkomen dat er discussie ontstaat over rechten op loon of uitkering.”

Druk om snel te tekenen

Volgens MijnOntslagjurist voelen werknemers regelmatig druk om snel akkoord te gaan. Werkgevers willen soms snel duidelijkheid of leggen een korte reactietermijn op. Toch is het volgens Smit verstandig om tijd te nemen.

“Een werknemer hoeft een VSO niet direct te tekenen. Juist als je ziek bent, moet je eerst begrijpen wat je opgeeft. Je tekent niet alleen voor een einddatum, maar mogelijk ook voor afstand van rechten.”

MijnOntslagjurist adviseert werknemers daarom om een VSO tijdens ziekte altijd te laten controleren voordat zij akkoord gaan. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de einddatum, opzegtermijn, vergoeding, vakantiedagen, eindafrekening, re-integratieafspraken en mogelijke gevolgen richting UWV.

VSO tijdens ziekte niet altijd verkeerd

Een vaststellingsovereenkomst tijdens ziekte hoeft volgens Smit niet in alle gevallen verkeerd te zijn. Soms kan het een passende oplossing zijn, bijvoorbeeld wanneer beide partijen zorgvuldig afspraken maken en de werknemer precies weet wat de gevolgen zijn.

“Het gaat er niet om dat je nooit een VSO mag tekenen als je ziek bent,” zegt Smit. “Het gaat erom dat je niet tekent zonder te weten wat de juridische en financiële gevolgen zijn.”

Zijn belangrijkste advies aan werknemers is daarom kort: “Teken niet onder druk. Laat eerst controleren of de afspraken kloppen en of je geen onnodig risico loopt. Bij ziekte kan één verkeerde afspraak veel impact hebben.”